“Nederland(se overheid) – Let op uw mantelzorgers en zorgvrijwilligers”!

Men zou het een verheugend feit kunnen noemen, dat de laatste tijd de mantelzorg vaker genoemd wordt in de media. Ook bij congressen en lezingen komt mantelzorg regelmatig op de agenda.
Dat betekent in ieder geval dat ”de maatschappij” zich steeds meer bewust is dat er zoveel mantelzorg en vrijwilligerszorg geboden wordt.
Wat ook groeit is het inzicht in de waarde van de mantelzorg. Waarde zowel op financieel/materieel gebied als van het persoonlijke/gevoelsmatige contact tussen zorgvrager en zorgverstrekker.
Werd eerder alleen het financiële belang van de mantelzorg (vele miljarden euro’s) in officiële rapporten (CPB e.a.) aangegeven, nu wordt het ook door particuliere stichtingen en verenigingen onderkend en genoemd.
Zo gaf ‘Alzheimer Nederland’ kortgeleden aan, dat in de dementiezorg de mantelzorg jaarlijks voor maar liefst 3 miljard euro bezuiniging zorgt.
Nog veel belangrijker: Alzheimer Nederland deed tegelijkertijd een oproep voor professionele ondersteuning van de mantelzorgers.
Die ondersteuning is niet alleen belangrijk voor de mantelzorgers, maar dus ook voor de totale maatschappij.

Iedere mantelzorger wil zorg geven, maar het moet wel kunnen. En als dat niet meer kan, bijvoorbeeld door overbelasting, dan valt de mantelzorger uit. Dat betekent dus een zorgaanbieder minder, een zorgvrager erbij, een professionele verzorger noodzakelijk. Tegenwoordig ook steeds vaker een geval van ziekteverlof in het bedrijfsleven erbij.

Tienduizenden mantelzorgers kunnen hun zorgtaak, al dan niet naast een andere taak, heel gemakkelijk aanbieden. Graag zelfs en zonder pijn. Nog wel.
Maar ook tienduizenden mantelzorgers, vooral die met een zorgtaak van onderhand 21 of meer uren per week naast hun andere taak, kunnen dat niet meer. Zij moeten ondersteund worden om hun taken te kunnen blijven uitvoeren.
Worden mantelzorgers dan niet ondersteund? En waarom niet?

Mantelzorgers worden wel ondersteund. Maar hun aantal is véél te gering. Veel mantelzorgers beseffen niet eens dat ze dat zijn, dus laat staan dat ze weten dat er ondersteuning voor hen mogelijk is. Werkgevers die met hun mantelzorgers rekening houden, moet je nu nog met een lantaarntje zoeken. Plaatselijke overheden weten de mantelzorgers binnen hun gemeente of provincie vaak niet te vinden. (Wellicht daardoor, dat er van de WMO-gelden zoveel miljoenen zijn overgebleven.) En het allerbelangrijkste: Als een mantelzorger ondersteund wordt, dan lijkt dat meer op een gunst dan op een recht. Een eigen bijdrage wordt zelfs ook nogal eens gevraagd.
De oproep van Alzeimer Nederland is heel belangrijk, maar zou nog aan waarde winnen, wanneer die oproep vergezeld ging van de oproep aan de overheid om de mantelzorgers bij wet het recht op ondersteuning te laten krijgen. Daar zijn ze belangrijk en kostbaar genoeg voor.

Daarom de oproep boven dit artikel. Door de ontwikkelingen binnen de maatschappij, in de Zorg, in het bedrijfsleven en op de scholen en opleidingen zal de mantelzorg een steeds grotere en belangrijker rol (moeten) gaan spelen. Dat vraagt om effectieve maatregelen. Dat vraagt om eindelijk eens een wettelijke erkenning en vaststelling van rechten. Kabinet doe daar wat aan.

Wim Klein (DCMN)