"De mantelzorger wordt steeds zwaarder belast."
Door Roy Coomans

Het kabinet heeft besloten het persoonsgebonden budget in te perken. Van de 130 duizend mensen die gebruik maken van het PGB blijft straks tien procent over. Met het PGB krijgen zorgbehoevende geld om zorg in te kopen. Denk hierbij aan mantelzorg. Een mantelzorger geeft de hulp die de zorgbehoevende nodig heeft en krijgt betaald uit het PGB.

Freke Schoenmaker is mantelzorgmakelaar. Dat houdt in dat ze regeltaken overneemt van mantelzorgers, zodat die zich kunnen richten op het zorgen. ‘’De mogelijkheid die je hebt met het PGB om zorg in te kopen is belangrijk. Het is misdadig om het af te schaffen!’’, aldus Schoenmaker.

Hoe ziet de toekomst voor de mantelzorger eruit?
‘’Dramatisch. Mantelzorger worden is niet altijd een keuze. Heb je een relatie en één van de twee wordt zorgbehoevend dan gaat die andere zorgen, die geven hun baan op. Er komt een verschrikkelijke armoedeval, ze raken geïsoleerd en uitgeput. Partners en ouders van zorgbehoevenden, zijn zo gelukkig met het PGB. Met een paar uurtjes zorg inkopen per week hebben ze net even genoeg lucht hun eigen accu op te laden. Die mensen krijgen straks een burn- out of whatever, dan heb je twee zorgvragers.’’

De uitgaven van het PGB stegen jaarlijks met twintig procent. Is de overheid te hard van stapel gelopen met het verstrekken ervan?
‘’Absoluut niet. Die groei is er omdat het PGB veel later is ingesteld dan de in 1968 ingevoerde Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, een wet waar het PGB deel van uitmaakt. In 1996 is het PGB ingevoerd. Dus mensen die beter af zijn met een PGB dan met zorg in natura (reguliere zorginstelling) zijn daar toen massaal gebruik van gaan maken.’’

De VVD was voorvechter van het PGB, niet raar om de boel nu in te perken?
‘’Heel raar. Het snijden in het PGB is één van de vele maatregelen die de belasting van mantelzorgers vergroot. Wanneer je alle bezuinigingen in de zorg optelt wordt de mantelzorger steeds zwaarder belast. Maar als je als VVD’er bemiddeld genoeg bent, huur je gewoon een privé verpleegster in. Ik heb ooit een vrouw horen vertellen: ‘Het is gewoon een kwestie van organiseren, ik koop voor een half jaar wc papier en keukenrol, dan hoef ik daar een tijd niet aan te denken.’ Ik heb al moeite als ik twee pakken voor de prijs van één heb. Dan denk ik, waar moet ik het laten? Laat staan als je driehoog achter woont. Dat is kortzichtigheid bij mensen die kapitaal krachtig zijn.’’

Wat is het grote verschil tussen zorg vanuit een instelling of mantelzorg?
‘’Met een PGB ben je werkgever. Je kunt zelf bepalen op welk moment zorg geleverd wordt. Zorginstellingen die zorg in natura leveren bepalen zelf wanneer ze komen, en moet je afwachten wanneer je wordt geholpen.’’

Wierd Duk, redacteur bij Elsevier stelt dat het PGB fraudegevoelig is en makkelijk via de telefoon aan te vragen is via bemiddelingsbureaus.
‘’Lulkoek. Ik ken geen geval waarbij een telefoontje genoeg is geweest om PGB aan te vragen. Er zijn indicatiestellers die zijn opgeleid aan te geven of iemand recht heeft op een indicatie.’’

Sommigen mensen vinden dat er te veel geld wordt besteed aan hoge salarissen voor zorgmanagers, geld dat ten goede kan komen aan het PGB?
‘’Normering zou op zijn plaats zijn.Het is gemeenschapsgeld dat is bedoeld om te besteden aan zorg. Niet om de zakken te vullen van mensen die slim genoeg zijn een hoog salaris los te peuteren. Ik weet niet of daarmee alle tekorten worden gedekt.’’

Neemt elke mantelzorger PGB- geld aan voor zijn diensten? Zo niet waar blijft dat geld dan?
‘’Wanneer je geen zorg inkoopt voor het budget dat je krijgt, moet je dat geld terugbetalen. Ik ben ooit bij een gezin thuis geweest in de tijd dat ‘gewone’ mensen geen flatscreen televisie konden betalen. Daar stond er wel een. Ze wist niet van welk geld ze de thuiszorg moest betalen, ik zeg: ‘Nou mevrouw ik weet wel waar dat geld is’.’’

De overheid houdt dus geld over wanneer mensen hun PGB niet opmaken?
‘’Ja, daar gaat de minister nog wel achterkomen. Wanneer alle zorg die nu geconsumeerd wordt van het PGB, wordt omgezet in zorg in natura, dan zal zij twee keer zoveel kwijt zijn dan nu het geval is.’’

Kan de cliënt zelf niet een bijdrage leveren uit zijn eigen inkomen?
‘’Als je jezelf niet kan wassen en aankleden wat voor baan heb je dan? Dan heb je een uitkering, en houd je echt geen geld over iemand in te huren.’’

Hoe ziet uw toekomst als mantelzorgmakelaar eruit?
‘’We zullen wat creatiever moeten worden als het PGB verdwijnt. Ik moet maar zien hoe we mantelzorgers op de been houden. Het is een uitdaging, maar de oplossing zie ik zo één, twee, drie nog niet.’’