“Geachte Staatssecretaris van VWS,
U gaat de functies dagbesteding en begeleiding overhevelen van de AWBZ naar de Wmo. Uw ministerie, de VNG en cliëntenorganisaties stoeien met elkaar over de exacte invulling. Wij zeggen:geef ook de burger rechtstreeks invloed op dat beleid, op alle Wmo-beleid. Zorg voor een landelijke, wettelijk erkende Wmo-raad. U zult versteld staan van de zinnige ideeën die u krijgt aangereikt.

Ver hoeft u niet te zoeken. Veel Wmo-raden hebben zich landelijk georganiseerd in de Vereniging Koepel Wmo-raden. Sinds de start anderhalf jaar geleden zijn liefst tweehonderd Wmo-raden van evenzoveel gemeenten lid geworden. Daarmee vertegenwoordigt de Koepel ruim tien miljoenburgers in gemeenten, ruim zestig procent van de bevolking. Maak vooral gebruik van deze contacten met plaatselijke Wmo-raden! Een landelijke Wmo-raad kan ervoor zorgen dat de mening van de burger wordt gehoord, dat beleid breed wordt gesteund en dat u in de praktijk kunt toetsen hoe gemeenten inhoud geven aan het Wmo-beleid. Zo'n landelijke Wmo-raad vormt een cruciale ondersteuning van het politieke beleid en is een aanwinst voor het hooggeprezen   systeem van ‘checks and balances’, dat zorgt voor een eerlijke en zorgvuldige totstandkoming van de regels.
Hans-Martin Don Voorzitter bestuur Vereniging Koepel Wmo-raden
Stan VerhaagHoofdredacteur WMO Magazine
Koepel Wmo-raden “

Waarom deze brief?
In de gemeente kan en mag iedere burger meepraten bij de Wmo-regelingen. Landelijk heeft de burger echter geen invloed.
Geef de burger ook landelijk een stem in de Wmo.
De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) gaat over de deelname van alle Nederlanders aan onze samenleving. Maar op landelijk niveau wordt de mening van burgers niet gevraagd. Hoogste tijd voor een landelijke Wmo-raad.
In Den Haag wordt op dit moment de overheveling van de functies dagbesteding en begeleidingvan de AWBZ naar de Wmo voorbereid. Het ministerie van VWS, de VNG en cliëntenorganisatiesonderhandelen over geld en over de voorwaarden. Maar wie luistert er naar de wens van de burger, mensen zoals u en wij? De Tweede Kamer, zegt u? Die is pas aan zet na het'achterkamertjesoverleg'. Wie zorgt er voor vruchtbare discussie in de cruciale fase waarin beleid wordt voorbereid? Voor tegenspraak die garandeert dat ambtenaren tot een afgewogen beleidsvoorstel komen? Die tegenspraak is op lokaal niveau goed, maar op landelijk niveau slecht geregeld binnen de Wmo.

U kent de Wmo? Het is de wet die ervoor moet zorgen dat alle mensen meedoen aan onze samenleving. De wet die op 1 januari 2007 van kracht werd en die gemeenten het roer in handen geeft wat betreft de zorg en het welzijn van hun burgers. De wet die zich niet alleen op zieke en afhankelijke burgers richt, maar ook op de gezonde burgers (burenhulp, vrijwilligers,mantelzorg). De wet die aanvankelijk zeer veel aandacht trok vanwege het onderdeel hulp bij het huishouden, aanbestedingen, ontslagen en alfahulpen. Ja, ook een beetje de wet die voor burgers wat vaag is en alleen met veel woorden kan worden uitgelegd.
De Wmo schrijft voor dat gemeenten zich inzetten voor burgerparticipatie. Het college van burgemeester en wethouders dient ingezetenen te betrekken bij beleidsvoorbereiding.
Via Wmoraden kunnen burgers gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen en zo hun belangen en behoeften kenbaar maken aan het gemeentebestuur. Ongeveer 95% van de gemeenten heeft een lokale Wmo-raad. Over het algemeen functioneren deze raden goed: voor burgers is het dé manierom de lokale politiek te beïnvloeden als het gaat om Wmo-beleid (welzijnswerk, zorg) en gerelateerde beleidsterreinen (openbare ruimte, bijstand). En dat is nodig ook, want de lokale politiek kent een zeker opportunisme dat gevoed wordt vanuit partijprogramma's.
Tegenspraak en gezond verstand vanuit de burgerij, bijvoorbeeld in de voorbereiding van lokale Wmobeslissingen, vormen een goed en noodzakelijk tegenwicht. De lokale Wmo-raad zorgt ervoor.
Landelijk is het beeld heel anders. Bij de wet die landelijk voorschrijft dat iedereen meedoet, doen de burgers niet mee in de voorbereiding van nieuw beleid. Voelen de ambtenaren van ministeries de burgers beter aan dan de burgers zelf? Waarom mogen burgers met én zonder beperking niet meedenken over de kaders van zorg en welzijn, over het ontwerp van de Wmo?

Bij de voorbereiding van nieuw Wmo-beleid doet VWS wel zaken met de VNG. De VNG dient het belang van haar leden: individuele gemeenten. Maximale beleidsvrijheid voor een gemeente is eenbelangrijk uitgangspunt. Zijn gemeenten daarmee ook de stem van en de belangenbehartiger van hun inwoners? Nee. Individuele gemeenten kunnen Wmo-geld nog steeds anders besteden danhet Rijk beoogt.
Daarom richten wij ons dus tot de Staatssecretaris van VWS.
Koepel Wmo-raden
Postbus 770, 2900 AT Capelle aan den IJssel | T 06–23 41 40 48

Tekst dankzij dhr. Joop Schaffels via LinkedInsite ‘Adviesraden WMO’.